Bijvoet: kruid van bescherming en reiniging

Op dit moment staat een bijzonder kruid volop in bloei. Het groeit werkelijk overal in onze gemeente. Langs wegen, aan bosranden, en zelfs op industrieterreinen. De meeste mensen lopen er gewoon aan voorbij, omdat het er niet direct bijzonder uitziet en al snel als een typisch ‘onkruid’ wordt gezien. Ik heb het over bijvoet, Artemisia vulgaris.

Bijvoet is in deze tijd van het jaar goed te herkennen aan de kruidige, aardse geur. Die geur komt vanuit de etherische olie in de bloemetjes die nu open zijn. Als je deze geur eenmaal hebt geroken, vergeet je niet snel meer hoe bijvoet ruikt. Kenmerkend zijn de diep ingesneden bladeren. De bovenkant is donkergroen, terwijl de onderkant opvallend zilverachtig en viltig is. De stengel is roodachtig tot paarsbruin. De bloemetjes zijn kleine groene bolletjes, waaruit kleine bruine sprietjes steken.

Ik hoor regelmatig dat bijvoet de ‘Nederlandse salie’ genoemd. Dat is begrijpelijk: net als witte salie is bijvoet een kruid waaraan van oudsher eigenschappen rond bescherming en reiniging worden toegeschreven. Maar daarmee doen we bijvoet eigenlijk tekort. Waar witte salie oorspronkelijk uit het zuidwesten van Noord-Amerika komt en een belangrijke plaats inneemt in bepaalde inheemse tradities, heeft bijvoet een heel eigen, eeuwenoude geschiedenis hier in Europa. Helaas zijn we de verhalen en gebruiken grotendeels vergeten. Hoog tijd om daar eens verandering in te brengen!

De plant van de wandeling
De Nederlandse naam van bijvoet wordt vaak in verband gebracht met het gebruik van de plant tijdens het wandelen. Romeinen zouden het blad in hun sandalen hebben gedragen, in de overtuiging dat het kon helpen om hun voeten minder snel vermoeid te laten raken tijdens een lange tocht. De plant waar je nu dus achteloos langs loopt, liep vroeger letterlijk met de reiziger mee.

Helder mediteren en dromen
Voor mij is bijvoet bij uitstek hét kruid om energetisch mee te werken. Je kunt de bloemetjes bijvoorbeeld gebruiken als wierook. In verschillende kruiden- en volkskundige tradities wordt bijvoet in verband gebracht met dromen, meditatie en het versterken van de intuïtie. Voor mij helpt de geur en de rook om tijdens een meditatie meer naar binnen te keren en bewuster contact te maken met mijn eigen belevingswereld. Ook wordt bijvoet van oudsher gebruikt in rituelen rond dromen en het contact met voorouders.

Krachtige reiniger
Zoals gezegd komt bijvoet in Europese folklore steeds terug als een beschermende en reinigende plant. Je kunt het blad en de bloemen verwerken in een kruidenbundel, eventueel gecombineerd met andere reinigende kruiden zoals lavendel, salie of rozemarijn. Een gedroogde kruidenbundel, ook wel smudge stick genoemd, kun je aansteken en de rook door een ruimte laten gaan. In veel tradities wordt dit gezien als een manier om een ruimte energetisch te reinigen en een bewust moment van overgang of vernieuwing te markeren. Het mooie vind ik dat zo’n eenvoudig ritueel je even stil laat staan: je opent een raam, laat de rook door de ruimte trekken en neemt bewust afscheid van wat je niet meer nodig hebt.

Nicky’s Kruid&Tuin
Wil je zelf ervaren wat kruiden voor je kunnen betekenen? Kijk eens op mijn website www.nickyskruidentuin.nl voor meer informatie over workshops, meditaties of een individueel traject. Woensdag 9 september organiseer ik een wandeling waarbij je zelf ook een kruidenbundel maakt, met onder andere bijvoet. Zo kun je deze bijzondere plant niet alleen leren herkennen, maar ook ervaren hoe kruiden al eeuwenlang onderdeel zijn van onze omgeving en tradities.

Heb je aanhoudende klachten, een aandoening of gebruik je medicijnen? Overleg dan altijd met je huisarts of een herborist als je kruiden langere tijd achter elkaar wil gebruiken. Gebruik kruiden tijdens zwangerschap of borstvoeding liever niet inwendig.