Toen Uden en Nistelrode door een landsgrens werden gescheiden
woensdag 4 november 2026 20:00
NISTELRODE - Wie tegenwoordig van Nistelrode naar Uden rijdt, merkt nauwelijks dat hier eeuwen geleden een landsgrens lag. Toch maakten Nistelrode en Vorstenbosch in de Middeleeuwen deel uit van de Meierij van ’s-Hertogenbosch, terwijl Uden tot het Land van Ravenstein behoorde. Die bestuurlijke grens had grote gevolgen voor het dagelijkse en godsdienstige leven.
In het Land van Ravenstein kon de katholieke godsdienst vrij worden uitgeoefend. In de Meierij golden in bepaalde perioden beperkingen. Op Bedaf, bij de grens van Uden en Vorstenbosch, stond daarom een kerkje waar katholieken uit de Meierij de mis konden bijwonen. Een grens die op een kaart misschien slechts een lijn lijkt, bepaalde zo waar inwoners naar de kerk gingen, met wie zij handel dreven en welke regels op hen van toepassing waren.
Werkgroep HGB
Woensdag 4 november vertelt Adriaan Sanders in het Heemhuis over deze bijzondere geschiedenis. Als lid van zowel Heemkundekring Nistelvorst als Heemkundekring Uden kan hij de verhalen aan beide kanten van de voormalige grens met elkaar verbinden.
Het onderwerp sluit nauw aan bij de Werkgroep Historische Geografie Brabant. Vrijwilligers onderzoeken oude kaarten, perceelgrenzen, straatnamen, waterlopen en eigendomsgegevens. Door kaarten uit 1832 te vergelijken met de huidige omgeving wordt zichtbaar hoe het landschap en de bestuurlijke indeling veranderden.
Lezing
De lezing maakt duidelijk waarom historische geografie niet alleen over kaarten gaat, maar ook over regels, geloof, routes en keuzes van gewone inwoners.
Wie oude kaarten, documenten of familieverhalen over Bedaf en de grensstreek bezit, kan daarmee belangrijke informatie toevoegen. Soms verklaart een oud verhaal waarom een route, perceel of gebruik nog altijd herkenbaar is.
Voor leden gratis en voor niet leden € 5,- inclusief een kop koffie of thee
📅 Woensdag 2 september
🕢 Aanvang 20.00 uur
📍 Heemhuis Nistelvorst, Maxend 3, Nistelrode
